عماد الدين محمود بن مسعود شيرازى
87
رساله افيونيه ( فارسى )
نيست امّا تقويت قوّت و منع سميّت او مىكند و چون ( طبيعت ) « 3 » از ادويهء سميّه و فعل غالب او منزجر نشود دور نيست كه در اعتياد زبون نشود و از عهدهء ترك بيرون تواند آمدن « 4 » . و امّا تعويض به كچله كه آن را آزاراقى گويند و آوردهاند كه آن در ته نى « 5 » حاصل مىشود و در هندوستان « 6 » مرگ ماهى است به واسطهء آنكه « 7 » افراط يبوست و حرارت قوى دارد و سمّيت او اندك است « 8 » و اينكه عوض افيون مىشود از بسيار مردم معلوم « 9 » شده و اينكه خوردن او سليم العاقبت است و مقدار معتدل او قاتل نيست و شكّى در آن نيست و در « 10 » ميان خلايق نفع او در وجع الورك انتشار تمام دارد و در اين اوقات جهت ترك افيون نفع او ظاهر شده و مردم ، بسيط استعمال مىكردهاند . در اين اوقات جهت اولاد يكى از اكابر « 11 » كه مدّتها بود كه معتاد بود يكى از افاضل اطبّاء حبّى ساخت كه عمدهء اجزاى آن كچله بوده و بعضى از مخدّرات و مقوّيات ، و از افيون صرف « 12 » او را مستعمل به حبّ ساخت و پس از اندك زمانى « 13 » ، ترك حبّ كرد و مدّتى تارك بود امّا باز به همان عادت عود نمود . امّا داراشكنه و آن از سموم قويّه است . شنيدهام كه بعضى از روميّه به تبديل آنچه از معتاد كم مىكنند « 14 » به داراشكنه مىكنند و از « 15 » يكى از ثقات شنيدم كه خود مشاهده كرده بود و از جمعى معتمد شنيده كه در ادرنه كه از بلاد روم است ، افيون منعدم شد و جمعى كثير از
--> . ل و آ : شنيدهايم . ل و آ : - مقدار ( 3 ) . ل و آ ( 4 ) . ل و آ : آمد ( 5 ) . ل و آ : در مدتى ( 6 ) . ل و آ : + و ( 7 ) . ل و آ : - آنكه ( 8 ) . ل و آ و ج : نيست ( 9 ) . ل و آ : مسموع ( 10 ) . ل و آ : - در ( 11 ) . ل و آ : يكى اكابر اولاد و اشراف ( 12 ) . ل و آ : + و ( 13 ) . ل و آ : - زمانى ( 14 ) . ل و آ : آنچه آزموده كم مىكنند ( 15 ) . ل و آ : از هر